Làm sao để đến đích, khi nhìn quanh chỉ thấy... tối thui?

Ngày hôm qua, tôi nhận được một câu hỏi thế này: "Có cách nào trị tâm trạng chán nản, không muốn làm việc không?" Thật ra, tôi cũng từng quanh quẩn với câu hỏi đó. Thậm chí, tôi còn đối mặt với những câu hỏi ở "tầng" khủng khiếp hơn như: Thế cuộc đời mình rốt cuộc có ý nghĩa gì? Mình là ai? Tại sao nhìn lại thấy mình đã có rất nhiều thứ, nhưng lại không hề biết ơn và chẳng cảm thấy hạnh phúc? Liệu mình có muốn sống cuộc sống hiện tại này thêm 10 năm nữa không?

Khi một chữ "KHÔNG" to đùng xuất hiện trong đầu, tôi biết mình phải lập tức dừng việc chạy lăng xăng ngoài đời để bước vào thế giới bên trong. Ban đầu, tôi hoang mang đặt ra hàng tá câu hỏi: Phải làm gì? Làm thế nào? Nhưng sau một hành trình chật vật, tôi nhận ra điều quan trọng nhất: Phải xác định được cái mình thực sự mong muốn là gì. Cái đích mình muốn đến nằm ở đâu. Bởi nếu chọn sai đích đến, tôi càng nỗ lực chạy nhanh thì chỉ càng đi xa khỏi nơi cần đến.

Thế nhưng, quá trình xác định "cái mình thực sự muốn" chưa bao giờ là chuyện dễ dàng.

Lý do vì sao ư? Vì bên trong chúng ta chất chứa quá nhiều nỗi sợ, nỗi lo và những tổn thương trong quá khứ. Giống như một người từng bị bỏng, khi thấy lửa sẽ phản xạ co rúm lại, đâu dám nghĩ đến việc dùng ngọn lửa ấy để nấu những món ăn ngon. Thế là khi cái khao khát bên trong thôi thúc: "Đi chinh phục ước mơ đi, sống với đam mê đi!", thì một phần khác trong tâm hồn lại ghì chặt lấy: "Thôi, nguy hiểm lắm, sẽ đau đấy!". Rồi thêm "thằng lý trí" ở đâu nhảy bổ vào hùa theo: "Đừng có mơ mộng nữa, tỉnh táo và logic lên!".

Kết quả là, chúng ta dần quen với việc sống cuộc đời của một ai đó chứ không phải mình. Thấy người xung quanh thành công, mình cũng tặc lưỡi muốn "sống thử" cuộc đời của họ xem sao. Rồi nhắm mắt chạy theo đủ mọi tiêu chuẩn của xã hội và môi trường: Phải như thế này mới gọi là thành công, phải như thế kia mới được xem là hạnh phúc. Nhưng đến cuối ngày, tận sâu thẳm, chỉ có bạn mới biết mình thực sự khát khao điều gì.

Nhân đây, tôi thực sự biết ơn một người chị đã dành cho tôi một phiên coach sâu sắc, giúp tôi khai quật ra hai chữ "TỰ DO" – cái đích đến chân thật nhất mà lý trí của tôi đã bao lần gạt bỏ.

Tuy nhiên, có một sự thật phũ phàng khác: Biết cái đích đến thôi thì chưa đủ.

Nhiều khi rành rành cái điểm muốn đến, nhưng hiện trạng bắt đầu của mình ở đâu thì lại... mờ mịt. Cảm giác này giống hệt như bạn gọi điện thoại nhờ người ta chỉ đường. Bạn biết rõ nơi mình muốn đến, nhưng khi người ta hỏi: "Thế hiện tại em đang đứng ở đâu?", bạn nhìn quanh chỉ thấy bóng tối mù mịt, không mảy may biết tọa độ của mình. Chịu, bạn không biết mình ở đâu thì chẳng ai trên đời này có thể chỉ đường cho bạn đi được cả.

Rất may mắn, trên hành trình dò dẫm đó, tôi đã gặp được những người thầy, người anh, người chị vô cùng sáng suốt. Họ đã quăng cho tôi một câu hỏi khiến tôi đứng hình mất chục giây: "Em có thật sự hiểu bản thân mình chưa?"

Thế là tôi bắt đầu hành trình "tôi đi tìm tôi" – tìm ra điểm đích muốn đến và xác định rõ tọa độ điểm xuất phát của mình.

Hiện tại, tôi đang ở giai đoạn xây dựng con đường để nối hai điểm đó lại với nhau. Nó là cách đi, là phương tiện, là chiến lược… Có rất nhiều cái tên để gọi, và cũng có muôn vàn cách để đi đến đó. Có đoạn đường thẳng tắp, cũng có khúc quanh co; có lúc phải hì hục lên đèo xuống núi, lại có lúc may mắn được "đi máy bay". Nói chung, có vô số cách để nối điểm A đến điểm B. Đi thế nào rồi cũng sẽ đến đích, vì tôi có một niềm tin mãnh liệt như vậy. Niềm tin đó xuất phát từ một sự thật: Tôi biết mình không hề đi một mình. Tôi luôn có những người đồng hành giúp đỡ, và tôi vô cùng biết ơn vì điều đó.

Bài viết này nhằm gửi đến những ai cũng đang và sắp sửa có những câu hỏi như tôi. Mong bạn đủ dũng cảm để đi tìm câu trả lời. Vì một người từng mang trong mình đầy rẫy nỗi sợ như tôi còn dám lò mò bước đi, thì bạn chắc chắn sẽ làm được!

Yến An Yên

29.4.2026