Bẫy tâm lý \"Học rất hăng, Bỏ rất nhanh\" và Lời nói dối của Hệ thần kinh

Bẫy tâm lý "Học rất hăng, Bỏ rất nhanh" và Lời nói dối của Hệ thần kinh

Có một hiện tượng tâm lý thú vị mà tôi quan sát thấy ở chính mình và rất nhiều học viên xung quanh: Chúng ta thường mắc kẹt trong vòng lặp của sự "cả thèm chóng chán".

Mỗi lần đăng ký một khóa học mới, lật mở một cuốn sách hay, hoặc ngồi nghe một người thành công chia sẻ, chúng ta thường hừng hực khí thế. Ở khoảnh khắc đó, mọi thứ tưởng chừng như đã rất rõ ràng. Nhìn người Thầy thao tác có vẻ rất dễ dàng, mọi lý thuyết nghe đều vô cùng hợp lý, và ta tràn trề niềm tin rằng: "Chắc mang về áp dụng cũng không quá khó đâu!"

Nhưng rồi, thực tế hiện trường lại diễn ra khác hoàn toàn. Khi thực sự tự tay bắt vào làm, bánh răng bắt đầu trật nhịp, mọi thứ bỗng trở nên khô khan và chẳng hề mượt mà như lúc ta ngồi xem bản demo. Sự hào hứng ban đầu tụt dốc không phanh. Ta bắt đầu chán nản và muốn từ bỏ.

Nếu bạn đã từng hoặc đang ở trong trạng thái này, tôi muốn bạn biết một sự thật: Đây hoàn toàn không phải là do bạn lười biếng hay yếu kém.

Dưới lăng kính của khoa học thần kinh, đó chỉ đơn thuần là cơ chế tự nhiên của não bộ. Não của chúng ta được sinh ra với một nhiệm vụ tối thượng: Tiết kiệm năng lượng và bảo vệ sự an toàn (Sự sống sót).

Bất cứ khi nào bạn tiếp nạp một kỹ năng mới, não bộ bị ép phải phá vỡ trật tự cũ để tạo ra các kết nối thần kinh mới. Quá trình này tiêu tốn một lượng năng lượng khổng lồ. Nó mang lại cảm giác khó chịu, mệt mỏi và đầy rẫy sự bất an. Trong khi đó, những thói quen cũ lại trơn tru và dễ chịu vì não đã cày sẵn những "đường mòn thần kinh" quen thuộc.

Thế là, ngay khi bạn vừa bước ra khỏi vùng an toàn, hệ thống thần kinh lập tức phát còi báo động đỏ và liên tục gửi đến bạn những tín hiệu thì thầm:

• "Quay lại cách cũ đi, dễ hơn nhiều."

• "Làm cái này mệt mỏi và tốn thời gian quá."

• "Chắc mình không có năng khiếu, mình không hợp đâu."

• "Hay bỏ đi cho nhẹ đầu?"

Nói cách khác: Não bộ của bạn đang ưu tiên sự sống sót, chứ không hề ưu tiên sự phát triển.

Chưa dừng lại ở đó, cú lừa thứ hai khiến chúng ta dễ dàng bỏ cuộc chính là một sự so sánh vô thức.

Khi đi học, chúng ta thường chỉ nhìn thấy ánh hào quang của thành quả cuối cùng. Ta thấy một người giao tiếp trôi chảy đầy cuốn hút, một chuyên gia ứng dụng công nghệ sắc bén, hay một doanh nhân xây dựng nên cả một cơ ngơi. Nhưng ta lại không hề nhìn thấy hàng nghìn giờ đồng hồ họ ngồi trong bóng tối, vật lộn với sự chán nản để rèn giũa kỹ năng.

Và rồi, sự nản chí ập đến khi chúng ta vô tình đem đặt hai thứ này lên bàn cân: Ngày thứ nhất đầy lóng ngóng của mình đem so với Năm thứ mười rực rỡ của người khác.

Đó là một sự so sánh tàn nhẫn và không hề công bằng với chính bạn.

Sự phát triển nào cũng đi kèm với những cơn đau của sự giãn nở. Cảm giác chán nản, bế tắc ở những ngày đầu tiên không phải là tín hiệu báo rằng bạn đang đi sai đường. Nó chính là dấu hiệu sinh lý cho thấy ranh giới năng lực của bạn đang thực sự được nới rộng.

Đừng để cơ chế sinh tồn của não bộ đánh lừa bạn. Lần tới, khi cảm giác "muốn bỏ cuộc cho nhẹ đầu" trồi lên, hãy mỉm cười nhận diện nó, hít một hơi thật sâu và tự nhủ: "Hệ thần kinh của mình đang phản kháng để tiết kiệm năng lượng đây mà. Nhưng mình chọn sự phát triển!"

Hãy cứ kiên nhẫn đi qua sự lóng ngóng của Ngày thứ nhất, rồi bạn sẽ chạm đến Năm thứ mười của chính mình.